Waarom de Pukkelpopramp ook onder juristen voor deining blijft zorgen en moedige consumenten wellicht toch hun centen kunnen terugzien…

Posted on 20/01/2012 door

0


Het drama dat deze zomer Pukkelpop overspoelde is inmiddels genoegzaam bekend. Bij het eind van de eerste dag van het festival brak een erg lokale storm uit met een hevigheid die in onze contreien zelden gezien is. Een aantal bomen raakten ontworteld en belanden op de opgestelde concerttenten, waarna deze onder het gewicht bezweken en verschillende slachtoffers maakten. Na veel twijfel en een een nachtje slapen beslisten de organisatoren de volgende ochtend om het festival verder af te lasten uit respect voor de nabestaanden van de slachtoffers.

Daarop volgde eerst een wat vreemde poging van Pukkelpop om alle deelnemers te doen afzien van de eis tot terugbetaling van hun kaartjes door enerzijds online een “welwillende geste” te doen ten aanzien van Pukkelpopgangers die hun geld kwijt zijn na de aflasting en gelijktijdig alle Pukkelpopgangers met aandrang te vragen geen gebruik te maken van deze geste om Pukkelpop financieel boven water te houden. De voorgestelde regeling zorgt al maandenlang voor ophef in de pers en de meest uiteenlopende mening zijn al verkondigd over het “voorstel” van Pukkelpop.

Deze week was het opnieuw prijs. Een groep juristen verbonden aan de KU Leuven schreef in de Juristenkrant een –welkome- objectieve juridische analyse over de wijze waarop Pukkelpop zijn festivalgangers –niet- vergoedt voor de schade die zij leden door het aflasten van het festival vanaf dag twee, dus na de storm. U was zo talrijk om ons erop aan te spreken dat we er graag een korte blog aan wijden.

De analyse in de Juristenkrant is een theoretische analyse, op basis van de voor hen voor handen zijnde informatie, maar het is wel een pertinente analyse. Uitgangspunt is de vraag of Pukkelpop al dan niet verplicht is om de verloren tickets te vergoeden en of de vergoeding die Pukkelpop heeft voorgesteld (drank- en eettickets voor volgend jaar) wel gepast is. Alvast 350 festivalgangers vonden van niet en zijn op dit ogenblik betrokken in een juridische procedure tegen Pukkelpop.

Hoe zit de vork nu eigenlijk in de steel? De basisprincipes zijn, zoals zo vaak, niet moeilijk, maar de toepassing ervan in de praktijk blijkt, alweer zoals zo vaak, iets minder evident.

Het basisprincipe is dat Pukkelpop ten aanzien van zijn bezoekers onderworpen is aan de regels van het algemene verbintenissenrecht en van de Wet Marktpraktijken (de consumentenbescherming, zeg maar). Dat betekent dat het de verplichting hebben om aan de consument (de Pukkelpopbezoeker) de dienst (de concerten) te leveren die overeen gekomen is. De algemene voorwaarden op de achterkant van de tickets zeggen dat tickets terugbetaald worden als het festival niet doorgaat.

Van deze verplichting om te leveren wordt Pukkelpop alleen vrijgesteld in geval van overmacht. Overmacht bestaat alleen als er zich een onvoorzienbaar en onoverkomelijk voorval voordoet buiten de controle van Pukkelpop, waardoor het verderzetten van het festival onmogelijk wordt. In dat geval kan Pukkelpop niet meer verplicht worden om de optredens te organiseren, maar in dat geval moet de consument wél nog steeds terugbetaald worden.

In casu vernielde een storm na dag één enkele tenten, velde enkele bomen en maakte onfortuinlijk genoeg verschillende slachtoffers. Dezelfde dag nog vertelde Chokri Mahasinne al op tv dat het festival wel door zou kunnen gaan de volgende dag, maar dat men nog zou nadenken over de opportuniteit van zo’n beslissing. Uiteindelijk werd de volgende ochtend besloten om het festival stil te leggen uit respect voor de slachtoffers.

In tegenstelling tot de auteurs van het artikel in de juristenkrant, lijkt het ons evident dat er in zulke omstandigheden geen sprake is van overmacht. Het stilleggen van het festival is immers géén onoverkomelijke, onvermijdelijke situatie die buiten controle van Pukkelpop gebeurde, maar een weloverwogen beslissing om opportuniteitsredenen, dus. Men kan wel voorhouden dat morele redenen Pukkelpop hebben gedwongen tot een afgelasting, maar zulks blijft dan niettemin een keuze die binnen de controle van Pukkelpop ligt. Het beste bewijs hiervan is de ramp in Roskilde in 2000, waar tijdens een optreden van Pearl Jam 9 mensen verpletterd raakten en overleden, maar het festival de volgende dag wél doorging.

Het gevolg hiervan is dat Pukkelpop zich moeilijk kan verschuilen achter overmacht om het ganse festival af te lasten. Een alternatieve keuze was immers perfect mogelijk. Bovendien zou een afgelasting zowel bij overmacht als buiten overmacht aanleiding moeten geven tot terugbetaling van de tickets.

En daar wordt het verhaal minder evident. Pukkelpop kondigt immers wel een compensatie aan (“zonder enige nadelige erkentenis”), maar die compensatie bestaat niet uit terugbetaling van de tickets. Wie snel is (de tijd die Pukkelpop geeft is beperkt) én wie volgend jaar opnieuw naar Pukkelpop gaat (en dus opnieuw kaartjes koopt) kan dranktickets voor 2012 krijgen. De terugbetaling wordt met andere woorden aan zeer strenge voorwaarden onderworpen. Wie die niet aanvaardt, krijgt geen compensatie en wie die wel aanvaardt zie af van elk verder verhaal tegen Pukkelpop. De vraag of de terugbetaling zomaar vervangen kan worden door zulke waardebons onder voorwaarden is echter allesbehalve zeker. Door enkel dranktickets voor 2012 te verstrekken verplicht Pukkelpop de consument immers om kosten te maken (tickets voor 2012) om zijn schadevergoding te kunnen krijgen en dat is nu eenmaal niet correct.

Bovendien is de communicatie van Pukkelpop over het feit dat men door de dranktikets te aanvaarden afziet van elke verder compensatie niet bepaald de meest heldere en stelt zich, zoals de betrokken juristen van de KU leven terecht stellen- ernstig de vraag of dit geen misleidende informatie betreft die in strijd is met de Wet Marktpraktijken. Het is immers verboden om consumenten te misleiden over de draagwijdte van de engagementen die ze aan gaan.

Met andere worden: het laatste oordeel ligt in handen van de rechter, maar wie echt wil (en er de tijd en het geld voor over heeft om een juridische procedure te beginnen) heeft ons inziens een goede kans om het geld van zijn Pukkelpop tickets terug te vorderen. Pukkelpop was niet in de onmogelijkheid het festival verder te organiseren, had in elk geval de tickets moeten vergoeden en kon deze vergoeding wellicht niet vervangen door dranktickets voor 2012.

We volgen in elk geval de hangende gerechtelijke procedures van dichtbij op en komen hierop terug op de dag dat we een kopietje van het vonnis in handen krijgen.

http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/drama%2Bop%2BPukkelpop/120116_Pukkelpop_Terugbetaling

http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=DMF20120116_175

http://www.legalworld.be/legalworld/De-festivaltickets-van-Pukkelpop-een-casus-contractenrecht.html?LangType=2067