Auteursrechten op internetverbindingen? Welja, natuurlijk…

Posted on 10/11/2011 door

5


Een persbericht van Sabam veroorzaakte woensdag alweer heel wat verontwaardigde reacties op fora en sociale media en in een aantal kranten. Ook enkele zelfverklaarde specialisten lieten zich niet onbetuigd en stapten gewillig mee in het zoveelste rondje Sabam-bashen in een poging hun naam met een straffe quote in de krant terug te vinden. Een en ander is niet moeilijk, Sabam kampt immers met een ongelukkig imagoprobleem en wordt al te vaak en al te simplistisch voorgesteld als een soort van maffiose belastingdienst die zoveel mogelijk geld uit de zakken van onschuldige burgers wil kloppen. Nuance en correcte informatie is vaak ver zoek en het feit dat de eerste missie en opdracht van Sabam is om ten voordele van de duizenden auteurs, componisten en kunstenaars die ze vertegenwoordigt te zorgen voor een correcte naleving van de auteurswet en van internationale verdragen en Europese richtlijnen, ontsnapt vaak aan de aandacht.

Wat was de aanleiding voor het zoveelste rondje in de eeuwigdurende Sabamheisa? Sabam kondigde in een persbericht aan dat ze aan de internet service providers (ISP’s, de Telenetten, Belgacoms en Mobistars van deze wereld) een vergoeding van 3,4% op de prijs van hun abonnementen gaat aanrekenen omdat ze na jarenlang onderhandelen moet vaststellen dat er met de betrokken ISP’s geen wederzijds akkoord kan bereikt worden omtrent een eerlijke en correcte vergoeding voor de duizenden auteurs wiens werk dagelijks door die ISP’s tot in de huiskamer van Jan Modaal gebracht worden.

Het zal je nochtans maar overkomen dat je maandenlang, jarenlang misschien zelfs, gezwoegd hebt op een roman die je als je levenswerk beschouwd, dat je eindelijk een uitgever gevonden hebt die het boek op de markt wil brengen zodat je een vergoeding kan krijgen voor je maandenlange harde werk, maar dat de volgende dag heel Vlaanderen via internet een gratis kopie van je boek kan downloaden.
En het internet is gevuld met zulke auteursrechtelijk beschermde inhoud. Foto’s, films, beelden, teksten, muziek, afbeeldingen van kunstwerken, … het web staat er vol mee.

De auteurswet is zeer duidelijk: al wie zulke beschermde inhoud wil “meedelen aan het publiek”, moet voorafgaand de toestemming krijgen van de betrokken auteur en moet de door die auteur gepast geachte vergoeding betalen. Hetzelfde principe geldt al decennialang voor “mededelingen aan het publiek” via radio en tv en uw kabeloperator (Telenet, Belgacom, Mobistar, VOO in Wallonië) betaalt aan Sabam al jarenlang een bijdrage van… 3,4% op de prijs van hun abonnement.

Het spreekt dan ook voor zich dat voor gelijkaardige vormen van publieke mededeling eenzelfde vergoeding verschuldigd is. Het is immers niet omdat de technologische onderbouw (doorgifte via kabel of via internet) verandert, dat de rechten van de auteurs veranderen. Publieke mededeling vereist een vergoeding. Wie dit een creatieve invulling of een brede interpretatie van het auteursrecht noemt, heeft de basisbegrippen van het auteursrecht wellicht slecht begrepen.

“Ja, maar”, wordt er geroepen, “bedrijven betalen toch al auteursrechten voor het downloaden of uploaden van muziek en Belgacom heeft nu toch eindelijk een akkoord met Deezer om legale muziekabonnementen aan te bieden via internet. Er wordt dus twee keer betaald voor hetzelfde!”

Neen dus, er wordt geen twee keer aan de kassa gepasseerd voor hetzelfde. De mededeling aan het publiek (ttz het in de huiskamer brengen via websites) van auteursrechtelijk beschermde werken is niet hetzelfde als het verveelvoudigen of kopiëren van zulke werken. Eerst en vooral betreffen diensten als Deezer of Spotify enkel muziek en beheert Sabam een veel breder scala aan auteursrechten (inclusief proza, poëzie,theaterteksten, schilderijen, tekeningen, foto’s, beeldende kunst, …).

Bovendien is de eerste vergoeding een vergoeding voor de loutere publieke mededeling, die vanzelfsprekend geen recht geeft om daarna zomaar te gaan kopiëren. Daarvoor is afzonderlijke toestemming vereist. Hetzelfde geldt in de tv-wereld, waar in uw abonnement een vergoeding zit voor de doorgifte via de kabel, maar waarbij wie de aldus doorgegeven beelden wil kopiëren of opslaan (op dvd, digicorder, cassette) daarvoor afzonderlijk een andere vergoeding moet betalen (meestal in de vorm van een Auvibelbijdrage) en waarbij wie video on demand wil aanbieden (het equivalent van Deezer als u wil) daarvoor afzonderlijk een akkoord nodig heeft met de betrokken auteurs en rechthebbenden.
Een complex gegeven dus, waarbij het al te makkelijk is om zonder enige nuance te stellen dat een vergoeding op de abonnementswaarde van uw ISP een zoveelste poging is om geld uit de zakken van de burger te slaan. Huilen met de wolven, lijkt ons…

Temeer wanneer men de cijfers in rekening brengt die Sabam zelf naar voor schuift op haar site en waaruit duidelijk blijkt dat auteurs steeds minder en minder vergoeding zien voor de nochtans steeds grootschaliger reproductie van hun werk via internet en dat terwijl ISP’s wél mooie winsten opstrijken, winsten die gegenereerd worden door het aanbieden van de content die gecreëerd is door de kunstenaars in kwestie!

Met andere woorden, wie begaan is met kunstenaars en creatieve beroepen en wie respect heeft voor het creatieve genie van muzikanten, componisten, zangers, schrijvers, schilders, tekenaars, cineasten en anderen, zal woensdag niet van zijn stoel gevallen zijn na het lezen van het persbericht van Sabam…

Sirius wenst alle creatieve zielen alvast een eerlijke vergoeding voor hun scheppende arbeid toe!