Europa legt laatste hand aan nieuwe consumentenbescherming bij e-commerce

Posted on 25/01/2011 door

2


De Europese Raad gaf vandaag, 24 januari 2011, zijn formele instemming met het ontwerp van Richtlijn betreffende de Bescherming van de Consument bij E-commerce en Afstandsverkoop van de Europese Commissie.  Als ook het Europees Parlement binnen enkele weken zijn fiat geeft, heeft Europa binnenkort in alle lidstaten dezelfde eenvormige, sterke consumentenbescherming bij aankopen op internet, wat de concurrentie tussen aanbieders uit verschillende lidstaten ten goede moet komen.


Zes maanden Belgisch voorzitterschap van de EU verliepen ondanks onze interne politieke crisis zeer goed en het rapport van de Belgische regering was erg positief.  Onder meer het werk van Minister van Economie, Innovatie, Administratieve Vereenvoudiging, ICT en Telecommunicatie Vincent Van Quickenborne inzake consumentenbescherming werd door Europees Commissaris Viviane Reding erg geapprecieerd.

Het is o.m. dankzij het goede voorbereidende werk onder het Belgische voorzitterschap dat door de Europese Raad grote vooruitgang geboekt werd in de voorbereiding van een nieuwe Europese richtlijn inzake consumentenbescherming bij afstandsverkoop, waaronder ook begrepen wordt e-commerce, en die ervoor moet zorgen dat de mogelijke remmingen die vandaag nog bestaan op de ontwikkeling van e-commerce weggenomen worden en er een uniform stelsel van beschermingsregels voor alle consumenten in Europa wordt ingevoerd.  Op dit ogenblik lopen de nationale wetgevingen nog steeds erg uit elkaar, waarbij sommige lidstaten zoals Duitsland of ook België een erg goed systeem van consumenten bescherming hebben, terwijl aanbieders uit andere lidstaten aan duidelijk minder strenge voorwaarden onderworpen zijn.  Aangezien het vaak niet helemaal duidelijk is welk recht van toepassing is op online aankopen en welke rechtbanken bevoegd zijn, leidt een en ander tot nogal wat twijfel en onduidelijkheid bij online aanbieders en bij consumenten.

De Europese Commissie is bijgevolg al enkele jaren aan het werk aan een nieuwe richtlijn en heeft sinds 2008 een ontwerptekst klaar.  Dankzij het Belgische onderhandelingswerk van de voorbije maanden, kon deze tekst vandaag ook door de Europese Raad gestemd worden en dient hij vervolgens enkel nog door het Europees Parlement bekrachtigd te worden.  De stemming in de plenaire vergadering van het Europees Parlement is voorzien voor begin maart 2011, maar gelet op het feit dat de Commissie en de Raad op één lijn zitten en de lidstaten vandaag via de raad hun akkoord gaven, zijn er nog weinig struikelblokken te verwachten.  Daarna is het enkel wachten tot de nationale lidstaten de nieuwe richtlijn omzetten in nationaal recht.

Wat staat er in de nieuwe (aankomende) richtlijn?

Vooreerst zal de bedenktermijn van 14 dagen die nu ook al in de Belgische Wet Marktpraktijken staat veralgemeend worden in gans Europa voor alle verkopen van goederen en diensten op afstand.  Er komt een standaard meldtekst voor verkopers waarin zij moeten wijzen op de wettelijke bedenktijd en er komt een standaardformulier dat ter beschikking van consumenten moet staan om gebruik te maken van hun recht om zich te bedenken.  Wie als verkoper niet de nodige informatie verschaft, ziet de bedenktijd uitgebreid tot zes maanden.

Opvallend is dat consumenten zich kunnen bedenken aangaande diensten die zij afnemen en dit zelfs als ze al begonnen zijn de dienst te gebruiken, voor zover zij betalen voor het gedeelte dat ze al verbruikt hebben.

Er komen ook nieuwe en bijkomende verplichtingen voor wat betreft de voorlichting van de consument voorafgaand aan de aankoop.  Zo zal de verkoper verplicht worden om zijn correcte identiteitsgegevens en een fysiek adres te vermelden en correcte informatie te verschaffen over de verkochte producten of diensten.  Ook deze verplichting bestaat al voor een groot deel onder de Wet Marktpraktijken, maar het feit dat de verplichting nu in gans Europa zal opgelegd worden versterkt natuurlijk de concurrentiepositie van Belgische webshops.

Er komen ook duidelijke regels voor de verzending van goederen.  Het risico op schade tijdens de verzending zal altijd voor de koper zijn tot op het ogenblik van aflevering bij de consument.  Verkopers worden ook verplicht om te leveren binnen een redelijke termijn.  Het ontwerp van de Europese Commissie spreekt van 30 dagen.  Of die termijn blindelings kan toegepast worden op alle goederen en diensten, lijkt niet evident.  Vast staat wel dat de consument het recht zal hebben de koop te ontbinden als de goederen te laat geleverd worden.

Belangrijk is ook dat alle geafficheerd prijzen binnen afzienbare tijd, wanneer de richtlijn van kracht gaat na omzetting in nationaal recht, alles inclusief zullen moeten zijn.  Dit betekent dat de verkoper de prijs moet aangeven inclusief belastingen, kosten, transport.  Consumenten zullen niet verplicht zijn om kosten te betalen waarover zij niet vooraf duidelijk geïnformeerd werden.

Het zal binnenkort bovendien verboden zijn om pre-ticked boxen te gebruiken op e-commerce website om bijkomende goederen of diensten aan te bieden die betalend zijn (cfr. Verzekering bij sommige luchtvaartmaatschappijen).

Voor online veilingsites tenslotte zullen consumenten het recht hebben om zich terug te trekken uit lopende veilingen.

De door de richtlijn opgelegde bescherming zal overigens van dwingend recht zijn, zodat er niet van kan afgeweken worden in algemene voorwaarden van verkopers.

Een en ander moet ervoor zorgen dat de consumentenbescherming bij e-commerce en fysieke afstandsverkoop in gans Europa gelijk gaat lopen.  Vandaag zijn er al wel enkele richtlijnen, maar die zorgen eigenlijk enkel voor een minimaal niveau van gelijkheid, waarbij elke lidstaat kan beslissen om verder te gaan, wat zorgt voor erg veel onduidelijkheid en onzekerheid voor wie grensoverschrijdende e-commerceprojecten wil opzetten.

Nog even herhalen dat een richtlijn geen directe werking heeft.  Ze moet door elk der lidstaten omgezet worden in nationale wetgeving.  Het ontwerp van de Commissie uit 2008 voorziet hiervoor in een maximale termijn van 18 maanden.  Eens die achttien maanden verstreken zijn, krijgt de richtlijn wel rechtstreekse werking en gaat de inhoud ervan voor op het nationale recht, zoals België eerder al mocht ervaren aangaande de regels inzake koppelverkoop met de VTB- en Sanomarresten.

Sirius Legal houdt de verdere afwikkeling in het Europees Parlement in de gaten en houdt u natuurlijk stipt op de hoogte van de inhoud van de definitieve tekst.